وکیل

IRVsliderphot22
sliderphoto

وظایف و نحوه تعيين، عزل و استعفای اعضای شورای نگهبان

 یکی از مهمترین نهادهای حکومتی کشورها نهادهای حافظ قانون اساسی است که در بعضی کشورها تحت عناوینی چون « دادگاه قانون اساسی »، « شورای قانون اساسی »، « ديوان قانون اساسی » وشورای نگهبان غیره شکل گرفته اند و در کشور ما نیز جهت حراست و پاسداری از "احكام اسلام" و صيانت از "قانون اساسي" طبق اصل 91 قانون اساسی ، نهاد شورای نگهبان تاسیس شده است .

نهاد شوراي نگهبان مجموعاً دارای 12 عضو می باشد که متشکل از دو گروه فقها و حقوقدانان است و هر کدام برای مدت شش سال به عضویت آن در می آیند ؛ به طوری که پس از هر سه سال نیمی از اعضای هر گروه (فقیه و حقوقدان) تغییر می‌یابند، و اعضای تازه‌ای به جای آنها انتخاب می‌شوند .
گروه اول شش نفر از فقهایی هستند که دارای شرایط: ۱ـ اجتهاد، ۲ـ عدالت، ۳ـ احاطه به مقتضیات زمان و مسائل روز می باشند و به موجب اصل 91 قانون اساسی ، توسط مقام معظم رهبري انتخاب می گردند .

 

گروه دوم نیز که شش نفر از حقوقدانان برجسته‌ هستند بایستی دارای شرایط 1ـ حقوقدان، ۲ـ مسلمان ۳ـ متخصص در رشته‌های مختلف حقوقی که احراز این شرایط برعهده‌ رئیس قوه‌ قضائیه است و توسط ایشان به مجلس معرفی و سپس با رای نمايندگان مجلس انتخاب می‌گردند.

 

سوال : آيا حقوق­دانان شوراي نگهبان نيز قابل عزل هستند؟ در اين صورت كدام مرجع حق عزل آنان را دارد؟ و اینکه آيا حقوق­دانان مي‏توانند از سمت خود استعفاء دهند؟ پذيرش استعفاء با چه کسی خواهد بود ؟

 

پاسخ : طبق بند 6 اصل 110 قانون اساسی « نصب، عزل و قبول استعفاء فقهای شورای نگهبان » جزء وظايف و اختيارات مقام رهبری است ؛ لذا هرگاه يكی از اعضای فقيه شوراي نگهبان نتواند وظايف خود را به نحو صحیح انجام دهد، مقام رهبري می­تواند وی را بر كنار نماید. همچنين اگر عضوی از فقها از سمت خود استعفا دهد، پذيرش استعفاء نیز با مقام رهبري است .

 

در مورد عزل یا استعفاء اعضای حقوقدان شورای نگهبان قانون اساسي سكوت كرده است. اما به استناد ماده‌ 7 آيين­ نامه داخلی شورای نگهبان ، هر يك از اعضاء در صورتي كه بخواهد از سمت خود استعفا دهد ، بايد ضمن انجام مراحلی كه آيين‌نامه مزبور مقرر كرده است ، نهايتاً فقها استعفاءنامه خود را از طريق دبير شورای نگهبان به رهبر و استعفاء‌نامه اعضاي حقوقدان هم از طريق دبير شورا به رئيس قوه قضاييه و نيز به مجلس شورای اسلامی تسليم گردد.
طبق قانون اساسی ، وظایف متعددی برای شوراي نگهبان در نظر گرفته شده است که عمده این وظایف به طور مشترک بر عهده هر دو گروه آعضاء فقیه و حقوقدان شورا می باشد و بعض ديگر از این وظايف هم تنها اختصاص به فقهای شورا دارد .

 

اهم وظايف شورای نگهبان را می توان در سه مورد «نظارت بر قانون­گذاري»، «تفسير قانون اساسی» و «نظارت بر انتخابات»اشاره کرد که هر کدام مباحث زیادی را شامل می شود .

 

 

 

 

نوشتن دیدگاه